Σημαντικές εξελίξεις για Κουμπάρα, μέρος 2ο – Αδράνεια και υπεκφυγές από τις κρατικές υπηρεσίες για την αποκατάσταση της περιοχής

Επανερχόμαστε στο θέμα της Κουμπάρας. Στην προηγούμενή μας ανάρτηση γράψαμε για την απόφαση 1607/2023 του ποινικού τμήματος του Αρείου Πάγου, η οποία κατέστησε οριστική και αμετάκλητη την απόφαση του Εφετείου Αιγαίου να καταδικάσει την νόμιμη εκπρόσωπο της 105 ΑΕ σε 9-μηνη φυλάκιση με αναστολή. Γράψαμε επίσης ότι οποιαδήποτε ποινική καταδίκη για τις περιβαλλοντικές ζημιές στην Κουμπάρα δεν συνεπάγεται την αποκατάσταση της περιοχής καθώς η αποκατάσταση είναι διοικητική διαδικασία. 

 

Οι εξελίξεις στο μέτωπο της αποκατάστασης είναι αρνητικές, αλλά ελπίζουμε αναστρέψιμες. Να υπενθυμίσουμε ότι οι επιθεωρητές περιβάλλοντος έκαναν δύο αυτοψίες στην Κουμπάρα. Η πρώτη έγινε το 2016. Στη αυτοψία αυτή οι επιθεωρητές κατέγραψαν και στη συνέχεια βεβαίωσαν (λαμβάνοντας υπόψη τις απαντήσεις της εταιρείας) οκτώ παραβάσεις. Η υπόθεση διαβιβάστηκε στον εισαγγελέα και οδήγησε στην ποινική καταδίκη της νομίμου εκπροσώπου της 105 ΑΕ. Η δεύτερη αυτοψία έγινε το 2018, και ο λόγος που χρειάστηκε να γίνει είναι ότι η 105 ΑΕ δεν είχε επιτρέψει την πρόσβαση των επιθεωρητών περιβάλλοντος στο Διακοφτό το 2016. Στην αυτοψία αυτή οι επιθεωρητές  κατέγραψαν και στη συνέχεια βεβαίωσαν δώδεκα επιπλέον παραβάσεις. Για τις δώδεκα παραβάσεις επιβλήθηκε πρόστιμο 132000 Ευρώ στην 105 ΑΕ από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου τον Μάϊο του 2023. Συνολικά κατεγράφησαν ΕΙΚΟΣΙ (!) παραβάσεις της 105 ΑΕ. Η εταιρεία επομένως ενεργούσε αγνοώντας εντελώς και επιδεικτικά την περιβαλλοντική νομοθεσία. 

 

Οι αρνητικές εξελίξεις για την αποκατάσταση αφορούν κατά κύριο λόγο μια απόφαση της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.

 

Τον Ιούνιο του 2023 και σε συνέχεια της απόφασης προστίμου της Περιφέρειας του Μαΐου 2023, η 105 ΑΕ υπέβαλλε σχέδιο Πλάνου Διορθωτικών Ενεργειών για την αποκατάσταση των παραβάσεων. Το σχέδιο αυτό είχε πολλά προβλήματα. Ακόμα χειρότερα όμως, τον Νοέμβριο του 2023 η Εντεταλμένη Σύμβουλος Περιβάλλοντος της Περιφέρειας απάντησε στην 105 ΑΕ υποδεικνύοντας–χωρίς να υπάρχει σχετική εισήγηση της αρμόδιας Διεύθυνσης Περιβάλλοντος–διορθωτικές ενέργειες για την αποκατάσταση μόνο ΤΕΣΣΑΡΩΝ παραβάσεων (από τις είκοσι βεβαιωμένες). Κατά τα λοιπά η κυρία Σύμβουλος παρέπεμψε την εταιρεία σε τρεις διαφορετικές υπηρεσίες: την Πολεοδομία Θήρας, την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, και την Επιθεώρηση Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που έχουν, κατά την άποψή της, αρμοδιότητα για την επιβολή επανορθωτικών μέτρων σε σχέση με τις υπόλοιπες βεβαιωμένες παραβάσεις.

 

Το σκεπτικό της απόφασης της κυρίας Συμβούλου είναι περίεργο. Αναφέρει ότι οι περισσότερες παραβάσεις τελέστηκαν κατά τον χρόνο που ήταν σε ισχύ οι άδειες του 2014 και 2015 για την κατασκευή του Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος στην Κουμπάρα. Δεδομένου όμως ότι οι άδειες αυτές ακυρώθηκαν από το Συμβούλιο της Επικρατείας το 2022, η κυρία Σύμβουλος θεωρεί ότι δεν μπορεί να εγκρίνει Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών για τις παραβάσεις αυτές.

 

Το σωματείο μας θεωρεί ότι η απόφαση της κυρίας Συμβούλου είναι πολλαπλά προβληματική. Με το πρόσχημα της ακύρωσης των αδειών του Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος από το Ανώτατο Δικαστήριο, η κυρία Σύμβουλος εξαιρεί όλες τις παραβάσεις που αφορούν παραβιάσεις των όρων της άδειας. Αντιθετως το ζητούμενο θα έπρεπε να είναι η αποκατάσταση του περιβάλλοντος  από ΚΑΘΕ βλάβη που έχει προκληθεί από εργασίες που εκτελέστηκαν, είτε σε συμμόρφωση των όρων των αδειών, είτε καθ’υπέρβαση αυτών.

 

Ένα ακόμα σοβαρό πρόβλημα με την απόφαση της κυρίας Συμβούλου είναι ότι καταμερίζει και εν τέλει κατακερματίζει την αρμοδιότητα της συμμόρφωσης της εταιρείας μεταξύ τεσσάρων δημοσίων υπηρεσιών. Αυτό οδηγεί σε διάχυση των ευθυνών. Ταυτόχρονα καθιστά τη συμμόρφωση πρακτικά αδύνατη καθώς η κάθε υπηρεσία θα μπορεί να επικαλείται αδράνεια των άλλων.

 

Το σωματείο μας, σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Ιητών, προσέφυγε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου ζητώντας την ακύρωση της απόφασης της κυρίας Συμβούλου για τα παραπάνω και άλλα σοβαρά προβλήματα. Βρίσκουμε απαράδεκτο να αντιμετωπίζει η Περιφέρεια την αποκατάσταση της περιοχής με αυτόν τον τρόπο.

 

Δεν είναι η πρώτη φορά που η κυρία Σύμβουλος λαμβάνει τέτοιου είδους αποφάσεις. Όπως σημειώσαμε παραπάνω, η απόφαση προστίμου για την αυτοψία του 2018 υπογράφηκε το 2023. Η υπογραφή έγινε από την κυρία Σύμβουλο, η οποία κρατούσε την απόφαση στο γραφείο της για τέσσερα ολόκληρα χρόνια προτού την υπογράψει. Αυτό καθυστέρησε την προώθηση της απόφασης στην Εισαγγελία με συνέπεια την πιθανή παραγραφή των ποινικών συνεπειών για της δώδεκα παραβάσεις που διαπιστώθηκαν με την αυτοψία του 2018. Το σωματείο μας κινήθηκε νομικά εναντίον της κυρίας Συμβούλου για το ζήτημα αυτό.

Θα συνεχίζουμε να πιέζουμε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες, τόσο σε επίπεδο Περιφέρειας όσο και Κεντρικής Διοίκησης. Χωρίς τις προσπάθειες του σωματείου μας και του Συνδέσμου Ιητών υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η κατάσταση να κουκουλωθεί και οι ασχήμιες στην Κουμπάρα να παραμείνουν επ’αόριστον και να μετατραπούν σε ακόμα μεγαλύτερες.